Η ορειβασία είναι η εξερεύνηση του βουνού, η επαφή με το σώμα του βουνού. Όλα αυτά γίνονται στην προσπάθεια να ανέβεις στην κορυφή. Ορειβασία είναι ότι πολύτιμο και αγνό μπορέσεις να πάρεις στον πηγαιμό σου για την Ιθάκη, για την κορυφή. Αν δεν καταφέρεις να φτάσεις δεν πειράζει, ο πηγαιμός σου έδωσε ένα ωραίο ταξίδι.
Οι αντίξοες συνθήκες που επικρατούν στο βουνό βοηθούν τον άνθρωπο να ανακαλύψει τα όρια της αντοχής του, να τα διευρύνει και να εκτιμήσει την αξία της αλληλεγγύης και της συνεργασίας. Τα βουνά είναι εκεί για να τα ανεβούμε και να τα γευτούμε. Τα βουνό είναι εκεί για να σεβόμαστε το μεγαλείο . Στα βουνά φωλιάζει η πρόκληση, η γενέτειρα της ανθρώπινης εξέλιξης.

ΙΣΤΟΡΙΑ
Οι άνθρωποι στην αυγή τους έτρεμαν τα βουνά, δεν τα πλησίαζαν και έβαλαν τους θεούς τους να κατοικούν εκεί. Αργότερα όταν ημέρεψαν άρχισαν να πλησιάζουν τις πλαγιές τους για να βοσκήσουν τα κοπάδια τους ή για να προστατευθούν από άλλες πιο δυνατές φυλές που είχαν καταλάβει τους κάμπους. Οι εμπορικές και πολεμικές ανάγκες τους οδήγησαν στην συνέχεια στις κορυφές των βουνών. Οι ορεσίβιοι ανέπτυξαν κατάλληλα εργαλεία για να μπορούν να διασχίζουν με ασφάλεια τα βουνά όλες τις εποχές του χρόνου, τα οποία αναφέρουν αρχαίοι συγγραφείς. Ο Ξενοφών στην Ανάβαση (IV, V. 36} αναφέρει την χρήση ειδικών εργαλείων για την μετακίνηση σε χιονισμένες πλαγιές.




Ο Στράβων στα Γεωργικά (X1,5,6) περιγράφει την χρήση των κραμπόν (μεταλλικές σχάρες με καρφιά που τοποθετούνται και δένονται κάτω από τα άρβυλα) από τους ορεινούς πληθυσμούς του Καυκάσου. Οι πρώτοι καταγραμμένοι αναρριχητές στην ιστορία είναι μερικοί ανώνυμοι στρατιώτες του Μ. Αλεξάνδρου οι οποίοι συμφωνά με τον Αδριανό ανέβηκαν μια χιονισμένη βουνοπλαγιά χρησιμοποιώντας μικρούς σιδερένιους πασσάλους (καρφιά) και σχοινιά. Βασιλιάδες, στρατηγοί και φιλόσοφοι της αρχαιότητας αναφέρονται από αρχαίους συγγραφείς σαν κατακτητές διαφόρων κορυφών για πολεμικούς ή ερευνητικούς σκοπούς. Ο Φίλιππος ο Ε' της Μακεδονίας (237-179 π.Χ.) ανέβηκε στον Αίμο (2.374) για να παρατηρήσει την περιοχή προκειμένου να πολεμήσει με τους Ρωμαίους . Ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Αδριανός ανέβηκε στο Βουνό Αίτνα (3.274 μ.). Στην Αίτνα ανέβηκε και ο Έλληνας φιλόσοφος Εμπεδοκλής.
Στην Βυθινία αναφέρει ο Στράβων (ΙΒ, 564} ότι γινόταν μια θρησκευτική τελετή με το όνομα « Τα Ορειβασία » κατά την οποία οι συμμετέχοντες ανέβαιναν στα βουνά . Οι Ρωμαίοι ονόμαζαν ορειβάτες τους ακροβάτες που έκαναν επικίνδυνες ασκήσεις ισορροπίας σε ψηλούς τοίχους που παρίσταναν τα βουνά. Στα χρόνια του Μεσαίωνα που το ανθρώπινο πνεύμα ήταν ακόμα εγκλωβισμένο στις προλήψεις και τις δεισιδαιμονίες, τα Βουνά ήταν ακόμα στοιχειωμένα γι' αυτό και οι πρώτες ορειβασίες εκείνη την εποχή ήταν ακατανόητες . Δεν έλειπαν όμως και εκείνοι που αψηφώντας τα στοιχειά ανέβαιναν τα υψώματα όπως ο Βασιλιάς της Αραγονίας Πέτρος που το 1280 ανέβηκε στα Πυρηναία και οι αδελφοί Πετράρκα που ανέβηκαν στο Βουνό Βεντού στην Προβηγκία το 1336. Παράλληλα γίνονταν και αναρριχητικές προσπάθειες με κυριότερη εκείνη του Αντώνιο ντε Βίλ που το 1492 αναρριχήθηκε στην Βελόνα του Ντωφινέ χρησιμοποιώντας σκάλες και σκοινιά.




Ίσως οι πρώτες αναρριχήσεις υψηλού επιπέδου να έγιναν πιο νωρίς τον 9ο μ.Χ. αιώνα στα Μετέωρα, από εκείνους που σκαρφάλωναν στις κορυφές των βράχων για να κτίσουν μοναστήρια. Ένας από τους πρώτους επώνυμους αναρριχητές - οικιστές των Μετεώρων ήταν ο Άγιος Αθανάσιος ο Μετεωρίτης ο οποίος σύμφωνα με τον ανώνυμο Βιογράφο του "με την βοήθεια ενός οδηγού αναρριχήθηκε σε ένα βράχο για να κατασκευάσει μια κρύπτη και έμεινε εκεί για ένα χρόνο". Η ορειβασία άνθισε στα τέλη του 18ου αιώνα σαν αποτέλεσμα της βιομηχανικής επανάστασης. Οι πρώτοι μεγάλοι ορειβάτες ήταν Άγγλοι ευκατάστατοι . Οι ορειβατικές προσπάθειες επικεντρώθηκαν στις Άλπεις. Ο πρώτος που πάτησε την ψηλότερη κορυφή τους, το ΜΟΝΤ BLANK (4.807μ.) ήταν ο γιατρός Μισέλ Γκαμπριέλ Πακάρ και ο χωρικός οδηγός Ζακ Μπαλμά στις 8 Αυγούστου 1786. Η πρώτη γυναίκα που ανέβηκε στην ψηλότερη κορυφή των Άλπεων ήταν η Μωρίς Παραντί από το χωριό Σαμονί το 1803. Το 1821 ιδρύεται στο Σαμονί το πρώτο σωματείο οδηγών βουνού. Το 1865 κατακτήθηκε το Μάτερχορν (4.482) στην Ελβετία από τους Άγγλους Ουΰμπερι Κρότζ Τάουγκ, Βάλτερ και το λόρδο Ντάγκλας, που είχε μαζί, τους δύο γιους του, Χάτσον και Χάντοου. Η κατάκτηση είχε τραγική κατάληξη, γιατί κατά την κατάβαση έσπασε το σκοινί και σκοτώθηκαν οι Κρότς, Χάντοου, Χάντσον, και Ντάγλας. Το 1871 πάτησε το Μάτερχορν η πρώτη γυναίκα η μις Λούου Γουώκερ.


Μετά την Ευρώπη η ορειβασία αναπτύχθηκε και στις άλλες οροσειρές εκτός Ευρώπης. Το 1868 οι Αγγλοι Φρέσφιλντ, Μούρ και Τάκερ ανέβηκαν στην κορυφή Ελμπρούς 5.635μ. στον Καύκασο. Το 1889 ο Γερμανός Χάνς Μάγιερ πάτησε την κορυφή του Κιλιμάντζαρο 6.010μ. Το 1913 ο αρχιδιάκος Στούκ κατέκτησε την ψηλότερη κορυφή της Αλάσκας Μάκ Κίνλευ (6.240 μ.). Το 1897 ο Τσούρμπριγκεν κατέκτησε την ψηλότερη κορυφή των Άνδεων Ακοκάνγκουα (7.0 ΙΟμ.).
Ιμαλάϊα: Λόγω των πολιτικών συνθηκών η οροσειρά των Ιμαλαϊων ήταν άγνωστη. Άρχισε να εξερευνάται και να χαρτογραφείται όταν οι Άγγλοι κατέλαβαν τις Ινδίες. Η πρώτη κορυφή των Ιμαλαϊων, πάνω από 8.000 μ. που κατακτήθηκε ήταν η ΑΝΑΠΟΥΡΝΑ 8.078 μ. Την κατέκτησε Γαλλική αποστολή το 1950 με αρχηγό τον Μώρις Χέρτσοκ. Μετά το τέλος του 1ου Παγκοσμίου πολέμου έγιναν πολλές προσπάθειες για την κατάκτηση του Έβερεστ της ψηλότερης κορυφής του κόσμου. Οι πρώτες ερευνητικές αποστολές ξεκίνησαν από το Θιβέτ γιατί η τότε πολιτική κατάσταση στο Νεπάλ δεν επέτρεπε την είσοδο ξένων. Σπουδαιότερη ήταν εκείνη του 1921 και η τραγικότερη του 1924 από τους Αγγλους Μάλλορι και Ίρβιν οι οποίοι άνοιξαν δρόμο από την Β.Α. πλευρά, από την μεριά του Θιβέτ. Τους δύο ορειβάτες είδαν για τελευταία φορά τα άλλα μέλη της αποστολής στις 8 Ιουνίου, προτού χαθούν στα σύννεφα και από την ζωή, κοντά στον δεύτερο αναβαθμό ένα κατακόρυφο βράχο σε υψόμετρο 8.600μ., πηγαίνοντας για την κορυφή. Την 1η Μάη του 1999 ο Κόνραντ Ανκερ μέλος της αποστολής του περιοδικού National Geoghic ύστερα από 75χρόνια αναζήτησης ανακάλυψε το νεκρό σώμα του Μάλλορι που "ήταν ξαπλωμένο μπρούμυτα με το κεφάλι στραμμένο προς την κορυφή και τα χέρια απλωμένα πλάγια, σαν να προσπαθούσε να κρατηθεί ενώ έπεφτε. Το αριστερό πόδι ήταν σταυρωμένο πάνω στο δεξί, που ήταν σπασμένο λίγο πάνω από τον αστράγαλο". Στον γιακά του πουκαμίσου του ήταν γραμμενο με ωραία γράμματα "G.ΜαΙΙοrγ".
Τον Μάη του 1953 κατακτήθηκε το Έβερεστ(8.848) από τον Νεοζηλανδό Έντμουν Χίλαρι και τον Σέρπα Τένσινγ Νοργκέϊ που ήταν μέλη της ένατης κατά σειρά αγγλικής αποστολής υπό τον ταγματάρχη ΤζονΧάντ. Ακολούθησαν την διαδρομή από την πρωτεύουσα του Θιβέτ Κατμαντού, γιατί εκείνη την εποχή το Νεπάλ είχε βγει από την αυτοαπομόνωση και είχε ανοίξει τα σύνορα του στους ξένους. Ακολούθησαν την κλασσική πλέον διαδρομή: Κατμαντού , Λούκλα , Νάμτσε Παζάρ, Περίτσε, κατασκήνωση βάσης στα 5.000 μ. Από εκεί με ενδιάμεσες κατασκηνώσεις
έφτασαν στο Έβερεστ. Από Ελληνικής πλευράς έχουν γίνει τρεις ανεπιτυχείς προσπάθειες για την κατάκτηση του ΈΒερεστ.



Στην Ελλάδα το ψηλότερο βουνό της ο Όλυμπος άρχισε να τραβάει την προσοχή των ερευνητών και των περιηγητών από τα τέλη του 18ου αιώνα. Στην κορυφή προφήτης Ηλίας στην οποίο υπάρχει ένα ομώνυμο πέτρινο εκκλησάκι, είναι χαραγμένα σε πλάκα τα ονόματα των περιβόητων λήσταρχων Γιαγκούλα, Μπαμπάνηι Τσιαμήτα. Λόγω των ληστών οι πρώτες αναβάσεις στον Όλυμπο απέβλεπαν στην συλλογή φυτών και πετρομάτων. Το 1913 στις 2 Αυγούστου οι Fred Boissonas,Daniel Baud - Bony, με οδηγό τον Χρ. Κόκαλο ανέβηκαν στον Μύτικα. (2.917μ.) Αργότερα ήλθε η σειρά και των άλλων κορυφών. Το πρώτο καθαρά ορειβατικό σωματείο που ιδρύθηκε στην Ελλάδα το 1926 ήταν οι ΚΟΥΚΟΙ. Στις 8/8/1928 ιδρύθηκε ο Ορειβατικός Σύνδεσμος Αθηνών, που αργότερα το 1930 μετονομάστηκε σε Ελληνικό Ορειβατικό Σύνδεσμο (Ε.Ο.Σ.). Από τότε σιγά - σιγά άρχισαν να φυτρώνουν σε όλη την Ελλάδα ορειβατικοί σύλλογοι. Το 1936 υπήρχαν 23 τμήματα του Ε.Ο.Σ., 6 ορειβατικές ομάδες και τα καταφύγια του Ολύμπου, του Παρνασσού, της Οίτης, του Παναχαϊκού, του Χελμού και της Ζήρειας.
Στην Χαλκίδα ο αέρας της ορειβασίας φύσηξε νωρίς. Στην εποχή του μεσοπολέμου μερικοί ρομαντικοί νέοι αιχμαλωτισμένοι από την φύση, μαζί με ορειβάτες του Ε.Ο.Σ. Αθηνών είχαν αρχίσει ήδη από το 1928 να ανεβαίνουν στον Ευβοϊκό Όλυμπο, στον Χτυπά, στον Πυξαριά, στο Ξηροβούνι, στο Κανδήλι. Το 1928 σύμφωνα με μια έκθεση ανάβασης του Ε.Ο.Σ. Αθηνών, μια ορειβατική ομάδα ανέβηκε στην Δίρφυ από την πλευρά της Λούτσας. Έφτασαν στο χωριό από: Ψαχνά - Τριάδα -Άτταλη - Μακρυκάπα - Πάλιουρα - Αγ. Αθανάσιο. Ο δρόμος από τους Καθενούς, που είναι πιο σύντομος, άνοιξε αργότερα γύρω στο 1936. Οι ορειβάτες φιλοξενήθηκαν στο σπίτι του Δημήτρη Κορώνη και την άλλη μέρα το πρωί με οδηγό τον ντόπιο βοσκό Καρλή ανέβηκαν στην κορυφή. Το 1936 πολλοί από αυτούς τους νέους που δεν τους έλεγαν αλήτες, αποφάσισαν να ιδρύσουν παράρτημα του Ελληνικού Ορειβατικού Συνδέσμου. Στις 3 Δεκεμβρίου έστειλαν στον Ε.Ο.Σ στην Αθήνα, που στεγαζόταν στην Χαρ. Τρικούπη 4, μια επιστολή με αρ. πρωτ. 1 την οποία άρχιζαν ως εξής "οι κάτωθι υπογεγραμμένοι νέοι της πόλεως Χαλκίδας ασχολούμενοι από πολλού χρόνου με το σπορ της ορειβασίας και έχοντες την επιθυμία να αποτελέσωμεν Τμήμα του Ελληνικού Ορειβατικού Συνδέσμου, παρακαλούμε θερμώς όπως έχετε την καλοσύνην να μας καθοδηγήσετε προς επίτευξιν του επιδιωκόμενου σκοπού μας..." και τελείωναν με τα παρακάτω "Διατελούμε μετά πάσης τιμής, κατ' εντολή των κάτωθι: Μ. Γ. Νικολάου, Γ. Χαϊνάς, Π. Καψαλόπουλος, Ν. Καμπάνης, Π. Αθανασίου, Μ. Ιωάννου, Χρ. Νάκας, Δ.Δροσούλης, Φ. Δράκος, Α. Λαζαρίδης, Αλ. ΧαλΒαντζής, Ν.Κωνστσντάκης, Δ. Νικολάου, Δ. Κωνσταντάκης."
Το 1937 εγκρίνεται το καταστατικό της ίδρυσης του Ε.Ο.Σ. Χαλκίδας με την αριθμό 68/1937 απόφαση του Πρωτοδικείου Χαλκίδας. Ψυχή των ατίθασων νέων ήταν ο σπουδαγμένος στην Γαλλία Μ. Νικολάου. Εκεί γνώρισε την ορειβασία και την χιονοδρομία τα οποία μεταλαμπάδευσε στην διψασμένη για δράση Χαλκιδέϊκη νεολαία. Το 1938 οι πρώτοι χιονοδρόμοι της Χαλκίδας εμφανίζονται στα Ευβοϊκά βουνά, με αρχηγό τον Μ. Νικολάου. Τα πρώτα πέδιλα του σκι ήταν χειροποίητα και καμωμένα από φουρνιστή οξιά.
Ο πόλεμος σταμάτησε κάθε ορειβατική δραστηριότητα και όταν ηρέμησαν τα πράγματα χρειάστηκε αρκετός χρόνος για να οργανωθεί ο σύλλογος. Το 1959 παραχωρείται από την κοινότητα Στενής στον Σύλλογο, ύστερα από αίτημα του, έκταση 5 στρεμμάτων για την ανέγερση καταφύγιου. Η θεμελίωση του καταφυγίου έγινε στις 26 Ιουνίου του 1960 και τα εγκαίνια στις 12 Ιουνίου του 1966. Το 1962 ολοκληρώνεται το καταφύγιο της Όχης που κτίστηκε με χρήματα που παραχώρησε μέσω της διαθήκης του ο Καρυστινός ευεργέτης Γιοκάλας. Με την απόκτηση του καταφυγίου δίνεται ώθηση στην τοπική ορειβασία. Ικανά μέλη του ανεβαίνουν σε βουνά του εξωτερικού. Το 1969 ο Γιάννης Κακάτσος είναι ο πρώτος Ευβοέας ορειβάτης που ανέβηκε στην ψηλότερη κορυφή των Άλπεων. Λίγα χρόνια μετά τον συνοδεύουν οι Σωτήρης Κλημεντίδης και ο Χρ. Βουτσαρίδης. Στις 20 Ιουλίου του 1973 έγινε στην Δίρφυ η 33η Πανελλήνια Ορειβατική Συγκέντρωση (Π.Ο.Σ). Η δραστηριότητα του συλλόγου συνεχίζεται. Το 1980 τελειώνει η επέκταση του καταφυγίου. Τον δρόμο που χάραξε ο Γ. Κακάτσος ακολούθησαν αργότερα και άλλοι ορειβάτες. Το 1991 ο Θανάσης Κορώνης και ο Σταύρος Πουρνής ανέβηκαν στο Κιλιμάντζαρο (6.010 μ.). Το 1992 για τέταρτη φορά πατιέται η κορυφή των Άλπεων από τον θ.Κορώνη. Το 1993 έρχεται η σειρά των Ιμαλαϊων. Δύο μέλη του ορειβατικού ο θ.Κορώνης και ο Γ. Κόρδης έφτασαν στα 6.500 μ. και 6.200 μ. αντίστοιχα. Τον Απρίλιο του 1995 ο θ. Κορώνης ανεβαίνει στον Άτλαντα (4.165 μ.). Την επόμενη χρονιά το 1996 ο Κ. Ευ8υμιάδης σκαρφάλωσε στην Αίτνα. Λίγο πριν την δύση του 21ου αιώνα στις 6 Αυγούστου του 1999 ο θ. Κορώνης ανέβηκε στην κορυφή των Βολιβιανών Άνδεων ΧΟΥΑΝΑΠΟΤΟΣΙ (6.200μ.).


ΠΗΓΕΣ: Ι. Σημειώσεις σχολής ορειβασίας Α. θεοδωρόπουλος. 2. Ε.Ο.Σ. Χαλκίδας 60 χρόνια δράση. 3. Περιοδικό Κορφές. 4. Εγκυκλοπαίδεια Δομή. 5. Ελληνική έκδοση του ΝΑΤΙΟΝΑL GEOGRAPHIC.

(Το κείμενο δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Ορειβασία, τεύχος 35, Ιαν. 2000» που εξέδωσε ο Ορειβατικός Σύλλογος Χαλκίδας).